Rob van Dongen bestuursvoorzitter innovatie cobouw

'Ingenieurs die werken voor particulieren. Dat is uniek'

Interview uit Cobouw - juli 2018

12 juli 2018

Of 2018 net als het afgelopen jaar voor Antea Group Nederland het beste jaar ooit wordt, kan bestuursvoorzitter Rob van Dongen nu nog niet voorzien, ook al verwacht hij zeker een mooi jaar. “In 2017 vielen alle puzzelstukjes mooi op zijn plek: mooie projecten, weinig faalkosten en een nog rustige arbeidsmarkt.”

> Lees het artikel op Cobouw.nl

Die meewind resulteerde voor Nederland in een omzet van 202 miljoen euro (191 miljoen euro in 2016) en een nettowinst van ruim 11 miljoen euro (9,6 miljoen euro in 2016). Ook wereldwijd steeg de omzet van de gezamenlijke landenorganisaties in 2017 naar 404 miljoen euro (395 miljoen euro in 2016). De winst nam toe naar bijna 16 miljoen euro (2,3 miljoen euro in 2016).

Dit jaar is volgens Van Dongen wat ongewisser en laat zich daarom moeilijker voorspellen. Het tekort aan technisch personeel, waar ingenieursbureau Antea Group tot voor kort nog niet echt last van had, doet zich sinds 2018 duidelijk gelden. “Het lukt ons goed jong talent binnen te halen en zo’n zeven jaar aan ons te binden. Het enthousiasmeren van medioren en senioren is beduidend moeilijker. Er is echt een ‘war on talent’ uitgebroken”, constateert Van Dongen.

Om die ervaren ingenieurs toch over de streep te krijgen heeft Antea Group de arbeidsvoorwaarden verbeterd. Zo heeft het bedrijf dit jaar voor het eerst een dertiende maand ingevoerd.

Antea Group focust meer op innovatie en gaat meer experimenteren

Nu de financiële ruimte dat weer toelaat is het ingenieursbureau, net als Struktononderdeel van de beursgenoteerde holding Oranjewoud, sterker gaan focussen op innoveren en vooral ook experimenteren. “Je weet nooit of dat de ‘cash cows’ van de toekomst worden.” Tijdens de crisis is experimenteren er bij ingeschoten. Van Dongen: “We hebben niet echt slechte jaren gehad, wel mindere jaren en dan ben je wat voorzichtiger met investeren. Dat zou niet moeten, leren we uit de boekjes, maar het is wel logisch.”

De beweegbare biobased composiet fietsbrug over het Van Harinxmakanaal bij Ritsumasyl (Friesland) is een voorbeeld van zo’n innovatief experiment. Het brugdek bestaat voor 80 procent uit natuurlijke materialen, zoals hars en vlas. De nieuwe brug met een lengte van 66 meter, waarvan de bouw eind juni gestart is, vervangt de bestaande verkeersbrug. Antea Group is een van de betrokken bouwpartners.

De rol van big data en sensoren wordt ook steeds belangrijker, verwacht Van Dongen. In de railwereld zijn ze er al wat verder mee, maar hij ziet dezelfde ontwikkeling ook in het onderhoud van wegen, bruggen en viaducten. “We gaan toe naar de brug die je belt en zegt: ik ben aan vervanging toe.”

En dat zou mooi zijn, ondervond Van Dongen onlangs zelf weer eens, toen hij meeging met een bruginspectie, zoals hij een paar keer per jaar doet om feeling te houden met de praktijk. Nog los van het feit dat hij het “doodeng” vond om in een bakje hoog boven het water te hangen, is het behoorlijk arbeidsintensief en bewerkelijk om met het blote oog een brug te inspecteren op haarscheurtjes. Eerder dit jaar nam Antea Group samen met Centric een aandeel in Sky Survey, dat drone-inspecties doet van onder meer bruggen, windmolens en olieplatforms.

Ingenieursbureau start voor einde van het jaar proef gericht op consumenten

Maar experimenteren hoeft niet altijd technologisch van aard te zijn. Nog voor het einde van dit jaar begint het ingenieursbureau met een proef die gericht is op consumenten. Via internet kunnen ze dan bij Antea Group bodeminformatie kopen en afrekenen via iDEAL. “Uniek”, zegt Van Dongen. “Ingenieursbureaus zitten in de business-to-business-markt, nu gaan we werken voor particulieren. Gaat dit een kaskraker worden? Dat denk ik niet, maar het is wel een experiment waar ik heel enthousiast van word.”

In dezelfde lijn zit de pop-up-winkel, die Antea Group in oktober twee weken lang openhoudt op station Utrecht Centraal om passanten kennis te laten maken met producten en diensten. “We hopen ervan te leren.”

Met zeven andere ingenieursbureaus werkt Antea Group aan een plan van aanpak voor de beste manier om bruggen en viaducten te renoveren of te vervangen. Techniek is niet de voornaamste insteek. Het gaat met name om de methode. Na de zomer wordt het plan aangeboden aan Rijkswaterstaat.

1000-dagenplan om innovatie, klanttevredenheid, zichtbaarheid en winstgevendheid te verbeteren

Het zijn allemaal initiatieven die passen bij de doelstellingen van het 1000-dagenplan, een in september 2016 gestart programma om innovatie, klanttevredenheid, zichtbaarheid en winstgevendheid van het bedrijf te verbeteren. Er is inmiddels nog een klein jaar te gaan voordat de terugtikkende klok op nul uitkomt. Gaat het om klanttevredenheid, dan maakt Antea Group vooral werk van goed luisteren naar wat een klant wil. “In een technische omgeving als de onze is dat best een opgave”, meent Van Dongen. Veel ingenieurs zijn er vooral op gefocust om slimme oplossingen te verzinnen voor de vraagstukken die klanten aandragen. Maar een technologisch hoogstandje hoeft natuurlijk niet altijd de beste oplossing te zijn. Om een beter inzicht te krijgen in de wensen van klanten, monitort Antea Group hun tevredenheid sinds dit jaar. Ontevreden klanten worden direct gebeld met de vraag hoe het beter kan.

Ook financieel kan het beter. Vergeleken met beroepsgroepen als juristen en accountants liggen de winstpercentages van ingenieursbureaus traditioneel erg laag, stelt Van Dongen. Het streven is om die percentages bij Antea Group op te krikken tot minimaal 10 procent van de omzet. Dat zal tijd kosten, verwacht hij.

Door de samenwerking te intensiveren tussen de verschillende landenorganisaties van Antea Group wil het bedrijf zich nog sterker ontwikkelen als wereldwijde speler. De samenwerking spitst zich toe op innovatie en internationale coördinatie. In Orléans is een fysieke en virtuele innovatiehub opgezet die fungeert als testcentrum. De producten en diensten die daar ontwikkeld worden – onder meer op het gebied van data, sensoring en 3D-printen – zullen bij alle landen uitgerold worden.

Groot deel van de opbrengsten moet van landen buiten Nederland gaan komen

Eveneens in Frankrijk houdt een internationaal team zich sinds kort bezig met de coördinatie van grote mondiale tenders. Van Dongen: “We verwachten veel van die internationale samenwerking. Het maakt de effectiviteit van internationale tenders groter en het maakt het makkelijker om internationale toppers binnen te halen.”

De samenwerking past in de internationale groeiambitie. De intentie is volgens Van Dongen dat een groter deel van de opbrengsten van de landen buiten Nederland moet gaan komen. “Nu zorgt Nederland voor ongeveer de helft van de omzet en zo’n 75 procent van de winst. Ik hoop dat  in de toekomst de winstgevendheid in al onze landen verder groeit.”

Hoewel Antea Group nog druk bezig is met de integratie van het eind vorig jaar overgenomen Spaanse ingenieursbureau ICEACSA Grupo, sluit Van Dongen verdere acquisities de komende anderhalf jaar niet uit.